Cùng với sự tin cậy chính trị được củng cố qua hoạt động trao đổi cấp cao, những mối gắn kết giữa người dân với người dân đang âm thầm tạo nên chiều sâu và sức sống bền bỉ cho quan hệ giữa Việt Nam và New Zealand.
Quan hệ Việt Nam - New Zealand không chỉ được đo bằng những con số thương mại, đầu tư hay các thỏa thuận hợp tác. Sự gần gũi giữa hai quốc gia là những câu chuyện rất đỗi đời thường: một gia đình Việt Nam lưu giữ ký ức đẹp về những năm tháng ở Auckland; một doanh nhân trẻ mang sản phẩm làm từ dế tới New Zealand; những chuyên gia công nghệ gốc Việt kết nối hai hệ sinh thái đổi mới sáng tạo; hay những người trẻ lựa chọn đất nước bên kia Thái Bình Dương làm nơi học tập, làm việc và khám phá.
Khoảng cách địa lý được rút ngắn bằng sự thấu hiểu
Trên bản đồ, Việt Nam và New Zealand nằm cách xa nhau. Hai quốc gia cũng có những khác biệt về quy mô dân số, trình độ phát triển và đặc điểm văn hóa. Thế nhưng, khoảng cách ấy ngày càng được thu hẹp bởi sự tương đồng trong khát vọng hòa bình, phát triển bền vững và tinh thần cởi mở với thế giới.
Lễ kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao Việt Nam - New Zealand (1975 - 2025) tại TP. Hồ Chí Minh tháng 11/2025. Ảnh: TTXVN
Bà Tôn Nữ Thị Ninh, nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Đối ngoại của Quốc hội, hiện là Chủ tịch Quỹ Hòa bình và Phát triển TP. Hồ Chí Minh cho rằng, Việt Nam và New Zealand có một khuynh hướng tự nhiên là cùng hướng tới môi trường khu vực hòa bình và hợp tác. Trong bối cảnh khu vực còn nhiều diễn biến phức tạp, điểm tương đồng này càng trở nên đáng quý.
Năm 2015, nhân dịp kỷ niệm 40 năm thiết lập quan hệ ngoại giao giữa Việt Nam và New Zealand, bà Tôn Nữ Thị Ninh được Chính phủ New Zealand tôn vinh vì những đóng góp cho quan hệ hai nước. Theo bà, New Zealand có thể trở thành một “đối tác chất lượng” trong quá trình Việt Nam chuyển đổi sang mô hình tăng trưởng xanh và bền vững hơn. Kinh nghiệm của New Zealand về bảo vệ môi trường, nông nghiệp hiện đại, xây dựng thương hiệu quốc gia và phát triển hài hòa giữa kinh tế với thiên nhiên đều có giá trị tham khảo đối với Việt Nam.
Phía sau những định hướng hợp tác mang tầm chiến lược ấy chính là sự kết nối giữa con người với con người. Đó là nền tảng giúp hai nước hiểu nhau hơn, tin cậy nhau hơn và biến những cơ hội trên giấy thành các dự án, sản phẩm cũng như những mối quan hệ lâu dài trong cuộc sống.
Một phần New Zealand trong những lớp học ở Hà Nội
Câu chuyện của tiến sĩ Hoa Phạm là một minh chứng sinh động cho sức lan tỏa của giao lưu giáo dục. Từ năm 2017 đến năm 2021, chị theo học tiến sĩ chuyên ngành giáo dục mầm non tại Đại học Auckland, với sự hỗ trợ từ học bổng của Chính phủ Việt Nam và Quỹ Marie Clay Literacy Trust của New Zealand. Luận án của chị nghiên cứu về bản sắc của trẻ em Việt Nam thông qua những câu chuyện do chính các em kể, được đánh giá cao. Nhưng điều chị mang về từ New Zealand không chỉ là một tấm bằng tiến sĩ. Đó còn là những ký ức gia đình, những tình bạn và một cách nhìn mới về giáo dục.
Chị vẫn nhớ những bãi biển tuyệt đẹp, những cơn gió trong lành và những dãy núi hùng vĩ của New Zealand. Con trai chị thường kể rằng quãng thời gian sống ở Auckland là những năm tháng đẹp nhất trong tuổi thơ của bé, khi mỗi ngày đều được lớn lên giữa thiên nhiên rộng mở.
Sâu sắc hơn cả là lòng tốt mà chị nhận được từ bạn bè, các giáo sư hướng dẫn và những người đã gặp trong thời gian sống tại đây. Sự quan tâm ấy đặc biệt có ý nghĩa trong những ngày dịch Covid-19, khi chị phải xa gia đình ở Việt Nam. Nó giúp chị thấm thía tinh thần “trao đi điều tốt đẹp mà mình từng được nhận”.
Trở về Việt Nam, chị trở thành giảng viên Trường Đại học Sư phạm Hà Nội và thành lập Ako Kindergarten - cơ sở giáo dục mầm non lấy cảm hứng từ chương trình giáo dục của New Zealand. Từ “Ako” hàm chứa một triết lý giản dị: trẻ em cũng có thể là người thầy, còn giáo viên luôn là người học.
Từ hai cơ sở tại Hà Nội với hơn 100 trẻ từ một đến sáu tuổi, những giá trị của nền giáo dục New Zealand đang được chuyển hóa để phù hợp với văn hóa và nhu cầu của trẻ em Việt Nam. Đó là sự chú trọng tới sức khỏe thể chất, tinh thần; tôn trọng con đường phát triển riêng của mỗi trẻ; đồng thời khuyến khích khả năng tư duy phản biện và khám phá thế giới.
Những người mang theo hai quê hương
Cộng đồng người Việt tại New Zealand, đặc biệt là lực lượng trí thức và chuyên gia trẻ, đang trở thành một trong những nhịp cầu tự nhiên nhất giữa hai nước.
Doanh nhân công nghệ Mitchell Pham là một trong số đó. Là người New Zealand gốc Việt, đồng sáng lập kiêm Giám đốc tập đoàn công nghệ CodeHQ (tiền thân là Augen Software Group), đồng thời từng là Chủ tịch Hiệp hội Công nghệ New Zealand (NZTech), ông là người tiên phong kết nối hệ sinh thái công nghệ giữa New Zealand và Việt Nam và tham gia các cơ chế tư vấn về lòng tin số trong khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Theo ông, hệ sinh thái công nghệ của Việt Nam mang tính quốc tế rất cao, trong khi ngành công nghệ New Zealand có thế mạnh về sáng tạo, sở hữu trí tuệ và những giải pháp được phát triển từ nhu cầu trong nước. Hai nền kinh tế vì thế có thể bổ sung cho nhau.
Theo ông, các doanh nghiệp Việt Nam đang mở rộng đầu tư ra khu vực và thế giới, đồng thời tìm kiếm những công nghệ, ý tưởng và tài sản trí tuệ mới. Ngược lại, các công ty công nghệ New Zealand muốn vươn sâu hơn vào thị trường châu Á cần một địa bàn có nguồn nhân lực trẻ, năng động và khả năng thích ứng nhanh. Việt Nam có thể đáp ứng cả hai yêu cầu đó.
Ông Mitchell Pham cho rằng cơ hội lớn nhất không chỉ nằm ở việc một bên bán sản phẩm cho bên kia, mà ở khả năng cùng sáng tạo và xây dựng những giải pháp mới cho thị trường toàn cầu. “Điều quan trọng không hẳn là chúng ta lớn đến đâu, mà là chúng ta dám nghĩ lớn đến mức nào”, ông chia sẻ.
Từ món ăn lạ đến cơ hội hợp tác mới
Những mối duyên giữa Việt Nam và New Zealand đôi khi bắt đầu theo cách rất bất ngờ, chẳng hạn từ một gói khoai tây chiên có hương vị dế. Bicky Nguyễn, đồng sáng lập Cricket One, đặt mục tiêu xây dựng doanh nghiệp sản xuất protein từ dế hàng đầu thế giới từ năm 2015. Doanh nghiệp hiện vận hành hai nhà máy tại Việt Nam với năng lực sản xuất khoảng 1.000 tấn protein thành phẩm mỗi năm.
Năm 2018, Bicky tới New Zealand thông qua Sáng kiến Lãnh đạo doanh nghiệp trẻ của Quỹ châu Á New Zealand. Trước chuyến đi, hiểu biết của chị về đất nước này chủ yếu dừng lại ở trái kiwi và các sản phẩm sữa. Nhưng những trải nghiệm thực tế đã mở ra trước mắt chị cả một nền nông nghiệp phát triển, một ngành sản xuất thực phẩm giàu tính sáng tạo và những cách tiếp cận mới đối với phát triển bền vững.
Tháng 6/2024, Bicky trở lại New Zealand và phát biểu tại Diễn đàn ASEAN ở Auckland. Tại đây, chị mời những người tham dự nếm thử sản phẩm khoai tây chiên làm từ protein dế. Sự ngần ngại ban đầu nhanh chóng nhường chỗ cho ngạc nhiên và thích thú khi nhiều người nhận ra món ăn mới lạ ấy có hương vị hấp dẫn hơn họ tưởng.
Đằng sau khoảnh khắc vui vẻ đó là một câu chuyện nghiêm túc về tương lai thực phẩm. Bicky nhìn thấy cơ hội kết hợp thế mạnh nông nghiệp, công nghệ thực phẩm và năng lực nghiên cứu của New Zealand với nguồn nguyên liệu, thị trường và sức sáng tạo của doanh nghiệp Việt Nam. Chị mong muốn phát triển, thử nghiệm các sản phẩm mới tại New Zealand trước khi đưa chúng ra thị trường toàn cầu.
Người trẻ viết tiếp câu chuyện hai nước
Các chương trình trao đổi đang mở ra ngày càng nhiều cơ hội để thế hệ trẻ Việt Nam và New Zealand bước vào cuộc sống của nhau.
Thông qua Sáng kiến Lãnh đạo doanh nghiệp trẻ, các doanh nhân hai nước có thể trải nghiệm thực tế trong những lĩnh vực như công nghệ, du lịch, nông nghiệp, phát triển bền vững và doanh nghiệp xã hội. Chương trình kỳ nghỉ kết hợp làm việc cho phép thanh niên New Zealand từ 18 đến 30 tuổi sống và làm việc tại Việt Nam trong thời gian tối đa 12 tháng; ngược lại, mỗi năm có 200 thanh niên Việt Nam được tới New Zealand theo chương trình này.
Bên cạnh đó là các chương trình thực tập, trao đổi học thuật, nghệ thuật và học bổng dành cho sinh viên. Quan hệ thường xuyên giữa các cơ sở nghiên cứu, trường đại học và tổ chức xã hội góp phần hình thành một mạng lưới kết nối ngày càng rộng giữa hai quốc gia.
Một khảo sát của Quỹ châu Á New Zealand cho thấy hơn 70% thanh niên Việt Nam được hỏi cho biết New Zealand xuất hiện dưới một hình thức nào đó trong kế hoạch tương lai của họ - có thể là một chuyến du lịch, một khóa học hoặc một cơ hội làm việc. Trong khi đó, với nhiều người New Zealand, những chuyến đi tới Việt Nam chính là con đường trực tiếp nhất để họ hiểu về đất nước và con người nơi đây.
Ở Việt Nam, người trẻ New Zealand có thể tận mắt chứng kiến nhịp chuyển động nhanh chóng của một nền kinh tế châu Á năng động. Tại New Zealand, thanh niên Việt Nam tìm thấy một môi trường học tập cởi mở, thiên nhiên tươi đẹp và những trải nghiệm giúp họ trưởng thành hơn. Khi trở về, mỗi người đều mang theo một phần của đất nước bên kia và kể lại câu chuyện ấy theo cách của riêng mình.
Thắt chặt sợi dây gắn kết bền bỉ của quan hệ song phương
Chuyến thăm cấp Nhà nước tới New Zealand của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm diễn ra ngay sau khi Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 23-NQ/TW về công tác người Việt Nam ở nước ngoài, càng làm nổi bật vai trò của cộng đồng người Việt trong việc gắn kết hai đất nước. Việc Nghị quyết khẳng định người Việt Nam ở nước ngoài là bộ phận không tách rời của cộng đồng dân tộc Việt Nam, đồng thời là một nguồn lực chiến lược quan trọng, không chỉ thể hiện sự quan tâm sâu sắc của Đảng và Nhà nước đối với kiều bào, mà còn mở ra điều kiện thuận lợi để cộng đồng người Việt tại New Zealand phát huy tốt hơn vai trò cầu nối hữu nghị.
Trên nền tảng đó, chuyến thăm của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm được kỳ vọng sẽ tạo nền tảng chính trị quan trọng, củng cố lòng tin và thúc đẩy mạnh mẽ hơn nữa giao lưu, gắn kết giữa nhân dân hai nước. Đây cũng là nguồn cổ vũ, động viên to lớn đối với kiều bào, giúp mỗi người Việt Nam tại New Zealand thêm tự hào, vững tin và gắn bó với quê hương; tiếp tục đóng góp trí tuệ, tâm huyết cho sự phát triển của đất nước và quan hệ Việt Nam - New Zealand.
Từ những kết nối lịch sử, giáo dục và lòng nhân ái đã được bồi đắp trong nửa thế kỷ qua, chuyến thăm mở ra cơ hội để quan hệ hai nước bước vào một chặng đường mới sâu sắc, thực chất hơn. Trong chặng đường ấy, mối gắn kết giữa người dân và người dân, kiều bào người Việt tại New Zealand cũng như cộng đồng người New Zealand ở Việt Nam sẽ tiếp tục là nhịp cầu bền vững, đưa hai đất nước đến gần nhau hơn.
Nguồn: https://daibieunhandan.vn/viet-nam-new-zealand-moi-quan-he-duoc-boi-dap-bang-nhung-nhip-cau-nhan-dan-10427111.html
Viết bình luận